یکشنبه ۱۷ فروردین ماه ۱۳۹۹ هجری شمسی

ازدواج حضرت خدیجه (س)

محتوای صفحه: 

آيا خديجه (س) قبل از پيامبر (ص) ازدواج كرده بود ؟

معروف است اولين كسى كه به خواستگارى خديجه آمد يكى ازبزرگان عرب به نام «عتيق بن عائذ مخزومى‏» بود . او پس ازازدواج با خديجه ، در جوانى در گذشت و اموال بسيارى براى خديجه‏ ارث گذاشت . پس از او «ابى‏ هاله بن المنذر الاسدى‏» كه يكى ازبزرگان قبيله خود او بود ، با وى ازدواج كرد . ثمره اين پيوند فرزندى به نام «هند» بود كه در كودكى در گذشت . ابى‏ هاله‏ نيز پس از چندى ، وفات يافت و ثروت بسيار از خويش بر جاى نهاد.

هرچند اين مطلب كه پيامبر اكرم (ص) سومين همسر خديجه بود وجز عايشه با دوشيزه‏ اى ازدواج نكرد ، نزد عامه و خاصه معروف است; ولى مورد تاييد همگان نيست . جمعى از مورخان و بزرگان ، نظرمخالف دارند ; براى مثال «ابوالقاسم كوفى‏» ، «احمد بلاذرى‏» ، «علم الهدى‏» ، (سيدمرتضى) در كتاب «شافى‏» و «شيخ طوسى‏» در «تلخيص شافى‏» آشكارا مى‏ گويند كه خديجه ،هنگام ازدواج با پيامبر ، «عذرا» بود . اين معنا را علامه‏ مجلسى نيز تاييد كرده است . او مى‏ نويسد : «صاحب كتاب انوارو البدء» گفته است كه زينب و رقيه دختران هاله ، خواهر خديجه‏ بودند .

برخى از معاصران نيز چنين ادعا كرده‏ اند و براى اثبات ادعاى‏ خود كتابهايى نوشته‏ اند .

آشنايى با حضرت محمد (ص)

فضايل اخلاقى خديجه ، بسيارى از بزرگان و صاحب منصبان عرب رابه فكر ازدواج با وى مى‏ انداخت . ولى خاطرات همسر پيشين به وى‏ اجازه نمى‏ داد شوهرى ديگر انتخاب كند. تا اينكه با مقامات‏ معنوى حضرت محمد (ص) آشنا شد و آن دو غلامى كه براى تجارت‏ همراه پيامبر (ص) فرستاده بود ، مطالب و معجزاتى كه از وى‏ ديده بودند ، براى خديجه نقل كردند . خديجه فريفته اخلاق و كمال‏ و مقامات معنوى پيامبر (ص) شد . البته او از يكى ازدانشمندان يهود و نيز ورقه بن نوفل ، كه از علماى بزرگ عرب وخويشان نزديك خديجه به شمار مى‏ رفت ، در باره ظهور پيغمبرآخرالزمان و خاتم الانبيا (ص) مطالبى شنيده بود . همه اين‏ عوامل موجب شد تا خديجه حضرت محمد (ص) را به همسرى خود انتخاب كند .

ازدواج خديجه

زفاف خديجه با حضرت محمد (ص) 2 ماه و 75 روز پس از بازگشت‏از سفر تجارت شام تحقق يافت . در آن زمان ، حضرت‏ محمد (ص)  25سال داشت و خديجه چهل ساله بود . ابن عباس سن ايشان را 28 سال‏ نقل مى‏ كند . هرچند بعضى از مورخان اهل‏ سنت‏ سعى مى‏ كنند اين سخن‏ را رد كنند ; چون راوى آن محمد بن صائب كلبى از شيعيان است وآنها او را ضعيف مى‏ دانند .

خديجه به سبب علاقه به حضرت محمد (ص) و مقام معنوى او با رسول خدا ازدواج كرد و تمام دارايى و مقام و جايگاه فاميلى خودرا فداى پيشرفت مقاصد همسرش ساخت .

در عقد ازدواج حضرت محمد (ص) و خديجه ، عبدالله بن غنم به‏ آنها چنين تبريك گفت :

هنيئا مريئا يا خديجه قد جرت لك الطيرفيما كان منك باسعد

تزوجت‏ خير البريه كلها و من ذا الذى فى الناس مثل محمد ؟

و بشر به البران عيسى بن مريم و موسى ابن عمران في اقرب موعد

اقرت به الكتاب قدما بانه رسول من البطحاء هادو مهتد

گوارا باد بر تو اى خديجه كه طالع تو سعادتمند بوده و با بهترين خلايق ازدواج كردى . چه كسى در ميان مردم همانند محمد (ص) است . محمد (ص) كسى است كه حضرت عيسى و موسى به آمدنش‏ بشارت داده‏ اند و كتب آسمانى به پيامبرى او اقرار داشتند .

رسولى كه سر از بطحاء (مكه) در مى‏ آورد و او هدايت كننده وهدايت‏ شونده است .

احترام پيغمبر خدا (ص) به خديجه

احترام حضرت محمد (ص) به خديجه ، به خاطر عقيده و ايمان او به توحيد بود .

خصال خديجه (س)

خديجه از بزرگترين بانوان اسلام به شمار مى‏ رود . او اولين زنى‏ بود كه به اسلام گرويد ; چنان كه على‏ بن ابى‏ طالب (ع) اولين‏ مردى بود كه اسلام آورد . اولين زنى كه نماز خواند ، خديجه بود. او انسانى روشن بين و دور انديش بود . با گذشت ، علاقه‏ مند به‏ معنويات ، وزين و با وقار ، معتقد به حق و حقيقت و متمايل به‏ اخبار آسمانى بود . همين شرافت‏ براى او بس كه همسر رسول خدا (ص) بود و گسترش اسلام به كمك مال و ثروت او تحقق يافت .

خديجه از كتب آسمانى آگاهى داشت و علاوه بر كثرت اموال و املاك، او را «ملكه بطحاء» مى‏ گفتند . از نظر عقل و زيركى نيز برترى فوق العاده‏ اى داشت و مهمتر اينكه حتى قبل از اسلام وى را«طاهره‏» و «مباركه‏» و «سيده زنان‏» مى‏ خواندند .

جالب اين است او از كسانى بود كه انتظار ظهور پيامبر اكرم (ص) مى‏ كشيد و هميشه از ورقه‏ بن نوفل و ديگر علما جوياى نشانه‏ هاى‏ نبوت مى‏ شد . اشعار فصيح و پر معناى وى در شان پيامبر اكرم (ص) از علم و ادب و كمال و محبت او به آن بزرگوار حكايت مى‏ كند .

نمونه‏ اى از اشعار خديجه در باره پيامبراكرم (ص) چنين است :

فلواننى امسيت فى كل نعمه و دامت لى الدنيا و تملك الاكاسره

فما سويت عندى جناح بعوضه اذا لم يكن عينى لعينك ناظره

اگر تمام نعمتهاى دنيا از آن من باشد و ملك و مملكت كسراها و پادشاهان را داشته باشم ، در نظرم هيچ ارزشی ندارد زمانى كه چشم‏م به چشم تو نيافتند .

ديگر خصوصيت‏ خديجه اين است كه او داراى شم اقتصادى و روح‏ بازرگانى بود و آوازه شهرتش در اين امر به شام هم رسيده بود .

البته سجاياى اخلاقى حضرت خديجه چنان زياد است كه قلم از بيان‏ آن ناتوان است . پيامبر اكرم (ص) مى‏ فرمايد : «افضل نساء اهل الجنه خديجه بنت‏ خويلد و فاطمه بنت محمد و مريم بنت عمران و آسيه بنت مزاحم .»

چه مى‏ توان گفت در شان كسى كه مايه آرامش و تسلاى خاطر رسول‏ خدا (ص) بود ؟ ! در تاريخ مى‏ خوانيم : «حضرت محمد (ص) هر وقت از تكذيب قريش و اذيت‏هاى ايشان‏ محزون و آزرده مى‏ شدند ، هيچ چيز آن حضرت را مسرور نمى‏ كرد مگر ياد خديجه ; و هرگاه خديجه را مى‏ ديد مسرور مى‏ شد»

ذهبى مى‏ گويد : مناقب و فضايل خديجه بسيار است ; او از جمله‏ زنان كامل ، عاقل ، والا ، پاى‏ بند به ديانت و عفيف و كريم و ازاهل بهشت‏ بود . پيامبر اكرم (ص) كرارا او را مدح و ثنا مى‏ گفت‏ و بر ساير امهات مومنين ترجيح مى‏ داد و از او بسيار تجليل مى‏ كرد. به حدى كه عايشه مى‏ گفت : بر هيچ يك از زنان پيامبر (ص) به‏ اندازه خديجه رشك نورزيدم و اين بدان سبب بود كه پيامبر (ص) بسيار او را ياد كرد .

 

درود خدا بر خديجه

خديجه كبری چنان مقام والايى داشت كه خداوند عزوجل بارها براو درود و سلام فرستاد . طبق روايتى از حضرت امام محمد باقر (ص) : پيامبر اكرم (ص) هنگام باز گشت از معراج ، به جبرئيل‏ فرمود : «آيا حاجتى دارى ؟»

جبرئيل عرض كرد : خواسته‏ ام اين است كه از طرف خدا و من به‏ خديجه سلام برسانى‏»

در روايتى ديگر مى‏ خوانيم : روزى خديجه به طلب رسول خدا (ص) بيرون آمد . جبرئيل به‏ صورت مردى با وى رو به رو شد و از خديجه احوال رسول خدا (ص)را پرسيد . خديجه نمى ‏توانست‏ بگويد رسول خدا (ص) در كجا به سرمى‏ برد . او مى‏ ترسيد اين مرد از كسانى باشد كه قصد كشتن پيغمبر(ص) را دارد . وقتى كه خدمت آن حضرت رسيد و قصه باز گفت ،حضرت محمد (ص) فرمود : «آن جبرئيل بود و امر كرد كه از خداتو را سلام برسانم .»

دیدگاه جدیدی بگذارید

جهت نشر فرهنگ و معارف اسلامی، هر گونه استفاده از مطالب این وبسایت موجب امتنان است.